Γράφει η Χρύσα Κοζανιτά

Μπορεί εμείς σαν ενήλικες να αναπολούμε την παιδική ηλικία με νοσταλγία, να την θυμόμαστε σαν μια ειδυλλιακή εποχή, ανέμελη, χωρίς σκοτούρες και άγχη, αλλά τα πράγματα δεν είναι έτσι ακριβώς. Τα παιδιά νιώθουν άγχος και στρεσάρονται, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο, για διάφορους λόγους.

Ειδικά στην σημερινή εποχή, φαίνεται ότι το παιδικό άγχος αυξάνεται, όπως δείχνουν έγκριτες μελέτες. Οι λόγοι που προκαλούν άγχος στο παιδί είναι διάφοροι αλλά αν θέλαμε να τους κατηγοριοποιήσουμε θα λέγαμε ότι επικεντρώνονται γύρω από τρεις βασικούς άξονες: σχολείο (επιδόσεις – σχέσεις με άλλα παιδιά κλπ), μεγάλες αλλαγές (μετακόμιση, διαζύγιο γονέων κλπ), απουσία αξιόπιστων γονέων / ενηλίκων.

Το παιδί μπορεί να βοηθηθεί, αν αντιληφθεί την αιτία του άγχους του και αν με τη βοήθεια ενός ενήλικα με αγάπη και κατανόηση διαπιστώσει ότι δεν υπάρχει λόγος να αγχώνεται. Το να πούμε στο παιδί «μην αγχώνεσαι» δεν είναι η ιδανική αντιμετώπιση. Όπως και «μη φοβάσαι». Τέτοιες διατυπώσεις εντείνουν την ανησυχία του παιδιού, επιβεβαιώνουν την υποψία του ότι κάτι δεν πάει καλά και τελικά αυξάνουν την ανασφάλειά του, την αγωνία του, το στρες. Ο ενήλικας το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να καθησυχάσει το παιδί με την ίδια του τη συμπεριφορά, με το παράδειγμά του, με την δική του ηρεμία και διαβεβαίωση ότι θα βρίσκεται πάντα εκεί.

Πολύτιμος βοηθός στην κατανόηση του άγχους και στη διαχείρισή του είναι φυσικά το καλό παιδικό βιβλίο. Δύο βιβλία που κινούνται καθαρά σε αυτήν την κατεύθυνση είναι Το ουφάκι του Αύγουστου Κορτώ και η Καθαρίστρια Χάος της Κατερίνας Κρις. Πρόκειται για βιβλία που απευθύνονται σε παιδιά ηλικίας Δημοτικού.

Ξεκινώντας με το Ουφάκι, παρατηρούμε ότι ο συγγραφέας καταφέρνει να στήσει μια ιστορία απολύτως αναγνωρίσιμη από το παιδί και έναν ήρωα, που θα μπορούσε να είναι το ίδιο το παιδί – αναγνώστης. Έτσι επιτυγχάνεται αβίαστα η ταύτιση του αναγνώστη με τον οκτάχρονο Μάνο του βιβλίου, ο οποίος έχει πολλά άγχη, δηλαδή πολλά ουφάκια!!! Πολύτιμη βοηθός του στην αντιμετώπισή τους είναι η μαμά του, αλλά υπάρχουν και φορές που η βοήθεια της μαμάς δεν αρκεί.

Ευφάνταστη η σύλληψη του συγγραφέα, ο οποίος διηγείται μια διασκεδαστική ιστορία που στον πυρήνα της περιέχει ένα σημαντικό μήνυμα. Το παιδί - αναγνώστης διαβάζοντας την ιστορία αποκρυπτογραφεί το μήνυμα, χωρίς καν να το αντιλαμβάνεται και έτσι ακριβώς μπορεί να προβάλει τις δικές του ανησυχίες, να ανακαλύψει τις αιτίες τους και, πιθανότατα, να τις διαχειριστεί καλύτερα.

Εντελώς αβίαστα περνάει και το δικό της μήνυμα η συγγραφέας Κατερίνα Κρις, αλλά με πιο ποιητικό ή μεταφορικό λόγο. Η ηρωίδα Έρση έχει μια μανία με την τάξη. Θέλει να έχει τακτοποιημένα τα πάντα:  τα μπράβο των δασκάλων της, τα καλά αλλά και τα καλά λόγια, όλες τις επιτυχίες της αλλά και όλες τις ανησυχίες της, γενικά ό,τι της συμβαίνει καθημερινά! Όσο και να προσπαθεί όμως, ποτέ δεν την ικανοποιεί το αποτέλεσμα, ποτέ δεν καταφέρνει να τα έχει όλα σε τάξη. Ώσπου κάνει την εμφάνισή της η Καθαρίστρια Χάος, για να την βοηθήσει. Και πραγματικά, το μάθημα που θα πάρει η Έρση απ’ αυτήν είναι πολύτιμο.

«Δεν μπορείτε να βάλετε τάξη στο χάος. Η ίδια η ζωή είναι ένα όμορφο χάος. Είναι σαν να θέλετε να τακτοποιήσετε τις νότες μιας μελωδίας, να βάλετε τις ντο με τις ντο, τις λα με τις λα… Εσάς σας φαίνονται ανάκατες ενώ είναι ήδη τακτοποιημένες!» λέει χαρακτηριστικά η Καθαρίστρια Χάος στην Έρση, η οποία αρχικά δυσκολεύεται να δεχτεί την τακτική της καθαρίστριας.

 

     

Η απίθανη εικονογράφηση της ίδιας της συγγραφέα είναι ένας ακόμα παράγοντας που αιχμαλωτίζει τον αναγνώστη από την πρώτη στιγμή.

Δείτε τα βιβλία:

    

 

Write comment (0 Comments)

AndTheWinnersAre

Σας ευχαριστούμε όλους για την συμμετοχή σας.

Μετά από κλήρωση έχουμε τα ονόματα των τριών νικητών, τα οποία είναι:

Ιωάννης Σαββάκης, που κερδίζει το Πάτι και Ρόμπερτ, εκδόσεις Κέδρος.

Κωνσταντίνα Μουτάφη, που κερδίζει τον Θαμμένο Γίγαντα, εκδόσεις Ψυχογιός

Μαρία (που τώρα διαβάζει το Ήθελα μόνο ένα αντίο), που κερδίζει την Δίψα, εκδόσεις Μεταίχμιο.

Οι νικητές θα ειδοποιηθούν σύντομα με email, για την παραλαβή των βιβλίων.

Όλοι όσοι συμμετείχατε στην κλήρωση (επώνυμα) έχετε για όλο το 2018 και για απεριόριστο αριθμό αγορών έκπτωση 15% σε όλα μας τα είδη (γράφοντας σαν σχόλιο στην παραγγελία σας "κλήρωση 9/1" ή απλά μετά από τηλεφωνική επικοινωνία).

Καλή χρονιά, καλά διαβάσματα!

Write comment (0 Comments)

2 Ιανουαρίου σήμερα. Το 2018 είναι γεγονός! Ας ευχηθούμε να είναι μία χρονιά με περισσότερες χαρές παρά λύπες, μία χρονιά που ο καθένας από μας θα πραγματοποιήσει ένα μεγάλο του όνειρο.

Για να δούμε λοιπόν, τι διαβάζουμε; Βρισκόμαστε στη μέση κάποιου βιβλίου ή είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε κάποιο καινούργιο.

Ξεκινάω πρώτη, λοιπόν, λέγοντας ότι ο καινούργιος χρόνος με βρήκε στη μέση ενός βιβλίου που μου αρέσει πολύ, το Ένα κάποιο τέλος του Julian Barns.

Εσείς;

ena kapoio telos

Λεπτομέρειες βιβλίου

Write comment (108 Comments)

ta kokalina rologia

- Όταν πεθαίνει ένας γονιός, παύει να υπάρχει κι ένα ερμάριο γεμάτο με όλα τα συγκλονιστικά πράγματα (Τα Κοκάλινα Ρολόγια)

- Για να κάνουν σεξ οι γυναίκες, πρέπει να νιώθουν ότι τις αγαπούν, αλλά για να νιώσουμε οι άντρες ότι μας αγαπούν, πρέπει να κάνουμε σεξ (Τα Κοκάλινα Ρολόγια)

- Η θρησκεία είναι πνευματική παρακεταμόλη (Τα Κοκάλινα Ρολόγια)

- Άπαξ και σου μπει στο μυαλό η ιδέα ότι ένας ψυχάκιας μπορεί να κρύβεται σ' αυτό το πηγαδάκι από δέντρα στην άκρη του χωραφιού, ή πέρα εκεί στον θαμνοφράχτη, αρχίζουν να ξεπροβάλλουν φιγούρες στην άκρη του ματιού σου (Τα Κοκάλινα Ρολόγια)

- Η εξουσία είναι κρακ κοκαΐνης για το εγώ σου και οξύ μπαταρίας για την ψυχή σου (Τα Κοκάλινα Ρολόγια)

- Σκέφτομαι το φλιπεράκι, και πως το να είσαι παιδί είναι σαν να σε πετάνε στην αφετηρία και δεν γίνεται να κάνεις δεξιά ή αριστερά: απλώς κάπως τινάζεσαι μπροστά (Τα Κοκάλινα Ρολόγια)

- Ο γάμος μπορεί, πρέπει και επιβάλλεται να εξελίσσεται. Μη σας αναστατώνει αυτό, και μην το απεχθάνεστε. Μη βαριέστε να είστε υπομονετικοί και ευγενείς. Στο τέλος, περισσότερο από τις μεγάλες χειρονομίες μετράνε οι θερμοφόρες που δεν ζήτησες τα βράδια του χειμώνα (Τα Κοκάλινα Ρολόγια)

- Για τους περισσότερους συγγραφείς της ψηφιακής εποχής, το γράψιμο είναι ξαναγράψιμο. Ψαχουλεύουμε, κόβουμε, φτιάχνουμε παραγράφους, επικολλάμε και τραβάμε, κοσκινίζουμε για χρυσό επί της οθόνης και διαγράφουμε ολόκληρους κουβάδες σκατά. Οι αναλογικοί μας πρόγονοι έπρεπε να τελειοποιούν κάθε αράδα στο μυαλό τους πριν την κοπανήσουν στη μηχανή. Οι αναθεωρήσεις τους κόστιζαν μήνες, ολόκληρα μέτρα μελανοταινίας και λίτρα μπλάνκο. Κακομοίρηδες. Από την άλλη, αν η ψηφιακή τεχνολογία είναι τόσο ανώτερη ως μαία του μυθιστορήματος, πού είναι τα αριστουργήματα αυτού του αιώνα; (Τα Κοκάλινα Ρολόγια)

- Ό,τι κι αν κάνω στη ζωή μου, όση εξουσία, πλούτο, εμπειρία, γνώση ή ομορφιά κι αν συσσωρεύσω, κι εγώ θα καταλήξω σαν αυτόν τον εύθραυστο γέροντα (Τα Κοκάλινα Ρολόγια)

Για παρουσίαση του μυθιστορήματος τα Κοκάλινα Ρολόγια δείτε εδώ.

Write comment (0 Comments)

Γράφει η Χρύσα Κοζανιτά

kazuo giant

Ο Kazuo Ishiguro είναι ο συγγραφέας στον οποίο απονεμήθηκε το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2017, με το σχόλιο ότι τα έργα του είναι "μυθιστορήματα μεγάλης συναισθηματικής έντασης τα οποία αποκαλύπτουν την άβυσσο που ανοίγεται κάτω από την απατηλή αίσθηση της σύνδεσής μας με τον κόσμο". Γεννήθηκε πριν 63 χρόνια στο Ναγκασάκι της Ιαπωνίας αλλά σε ηλικία 5 ετών πήγε με την οικογένειά του στη Μεγάλη Βρετανία, όπου ζει μέχρι σήμερα. Έτσι θεωρείται Βρετανός συγγραφέας και μάλιστα από τους κορυφαίους συγγραφείς του αγγλόφωνου κόσμου. Μέχρι σήμερα έχει γράψει οκτώ μυθιστορήματα και υπήρξε τέσσερις φορές υποψήφιος για το βραβείο Booker, το οποίο κέρδισε τελικά με το μυθιστόρημα Τ' απομεινάρια μιας μέρας (1989), που μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο με πρωταγωνιστή τον Άντονι Χόπκινς. Το βιβλίο αυτό κυκλοφόρησε πρόσφατα στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός. 

Το βιβλίο που παρουσιάζουμε εδώ, Ο Θαμμένος Γίγαντας, γράφτηκε το 2015 και πρόκειται για ένα άκρως ενδιαφέρον και ίσως ιδιόρρυθμο μυθιστόρημα, το οποίο δύσκολα το κατατάσσει κανείς σε κατηγορίες. Ο συγγραφέας μας μεταφέρει στην Αγγλία του 6ου, ίσως και 7ου αιώνα μ.Χ., στην μετα-αρθουριανή εποχή, όταν οι Βρετανοί βρίσκονταν σε συνεχείς πολέμους με τους Σάξονες. Αυτομάτως, η αναφορά και μόνο στον βασιλιά Αρθούρο μας προετοιμάζει σιγά -σιγά για μια ιστορία φαντασίας, που εκτυλίσσεται σε μια εποχή δράκων, στοιχειών και κάθε λογής κακόβουλων πλασμάτων. Αλλά και ιπποτών...

Κεντρικοί χαρακτήρες της ιστορίας είναι ένα ηλικιωμένο ζευγάρι, ο Αξλ και η Μπέατρις, που ζουν στην εσχατιά ενός απέραντου βάλτου, σε ένα κτίσμα ή καταφύγιο σκαμμένο βαθιά στην πλαγιά ενός λόφου. Ζουν μαζί με τους υπόλοιπους εξήντα κατοίκους του χωριού, οι οποίοι όμως κακομεταχειρίζονται το ζευγάρι, χωρίς ποτέ ο αναγνώστης να μάθει επακριβώς τον λόγο αυτής της συμπεριφοράς. Μόνο εικασίες μπορούμε να κάνουμε, ότι για παράδειγμα, ο Αξλ και η Μπέατρις είναι τόσο ηλικιωμένοι ώστε θεωρούνται βάρος για τον οικισμό, ότι υπέπεσαν σε κάποιο σφάλμα κλπ. 

Το σίγουρο είναι ότι πιθανότατα ούτε ο Αξλ ούτε η Μπέατρις θυμούνται τον λόγο της "άδικης" κατά τα λεγόμενα της Μπέατρις συμπεριφοράς των υπολοίπων απέναντί τους. Αυτό συμβαίνει γιατί κανένας τους δεν έχει μνήμες, αφού μια πυκνή ομίχλη καλύπτει το παρελθόν τους και τους είναι αδύνατον να θυμηθούν ο,τιδήποτε πέρα από κάποια θραύσματα εικόνων και εμπειριών που έχουν προηγηθεί κι αυτά κατόπιν μεγάλης προσπάθειας. 

Λίγο οι άσχημες συνθήκες ζωής τους στον οικισμό, λίγο ορισμένες αναλαμπές μνήμης και των δυο, τους κάνουν να πάρουν την απόφαση και να τολμήσουν να ξεκινήσουν για ένα μεγάλο ταξίδι. Σκοπός του ταξιδιού είναι να συναντήσουν τον γιο τους, έναν γιο που και οι δύο είναι σίγουροι ότι έχουν, αλλά δεν μπορούν να θυμηθούν γιατί δεν ζει μαζί τους. 

Λίγο πριν ξεκινήσουν κάνουν τον εξής διάλογο:

- Υπάρχουν μέρες που τον θυμάμαι πολύ καλά, του είπε. Αλλά και άλλες που είναι σαν να πέφτει ένα πέπλο πάνω στην ανάμνησή του. Αλλά ο γιος μας είναι ένας ωραίος και καλός άνθρωπος, είμαι σίγουρη γι' αυτό.

- Γιατί δεν είναι τώρα εδώ μαζί μας, πριγκιπέσα; 

- Δεν ξέρω, Αξλ. Μπορεί να διαφώνησε με τους γεροντότερους και να αναγκάστηκε να φύγει. Ρώτησα, αλλά κανένας δεν τον θυμάται. Αποκλείεται να έκανε κάτι που να τον ντροπιάζει, γι΄αυτό είμαι σίγουρη. Εσύ δεν θυμάσαι τίποτα απ' όλα αυτά, Αξλ;

- Πριν από λίγο, την ώρα που καθόμουν έξω και έβαλα τα δυνατά μου μέσα στη σιγαλιά να θυμηθώ, επανήλθαν πολλά πράγματα. Αλλά δε θυμάμαι το γιο μας, δε θυμάμαι το πρόσωπό του, ούτε τη φωνή του, αν και μερικές φορές νομίζω πως μπορώ να τον δω όταν ήταν μικρό παιδί, να τον κρατάω από το χέρι δίπλα στην όχθη του ποταμού, θυμάμαι μια φορά που έκλαιγε κι εγώ είχα πάει κοντά του να τον παρηγορήσω. Αλλά δε θυμάμαι τίποτα απολύτως για το πώς μοιάζει τώρα, για το πού ζει, αν έχει πια δικό του γιο. Ήλπιζα πως εσύ θα θυμόσουν περισσότερα, πριγκιπέσα.  

- Είναι ο γιος μας, Αξλ, είπε η Μπέατρις. Και έχω πολλά συναισθήματα γι' αυτόν, ακόμα κι αν δεν τον θυμάμαι καθαρά. Ξέρω πως λαχταράει να φύγουμε από τούτο τον τόπο και να πάμε κοντά του, να ζήσουμε υπό την προστασία του.

- Είναι αίμα μας, γιατί να μη θέλει να πάμε κοντά του. 

Ξεκινάνε, λοιπόν, γι' αυτό το ταξίδι, ένα ταξίδι πολύ κουραστικό και παρακινδυνευμένο, τόσο λόγω της ηλικίας τους, αλλά και λόγω των διαφόρων κινδύνων που είναι πιθανό να συναντήσουν στον δρόμο τους. Υπό κάποιες συγκεκριμένες συνθήκες από ένα σημείο και μετά συνταξιδεύουν με έναν Σάξονα πολεμιστή, τον Γουίσταν και ένα αγόρι, τον Έντουιν, δύο άτομα τα οποία τους προσφέρουν κάποια ασφάλεια, αλλά και κάποιες επιπλέον περιπέτειες στο ταξίδι τους. 

Ο Γουίσταν έχει κι αυτός έναν πολύ σημαντικό στόχο που ταξιδεύει. Σκοπός του είναι να εντοπίσει και να σκοτώσει την δράκαινα Κουερίγκ, η οποία ευθύνεται για την λησμονιά που έχει πέσει πάνω στους ανθρώπους. Στον δρόμο τους συναντούν κάμποσες δυσκολίες και συμβάντα που άλλοτε τους κάνουν να προσεγγίζουν και άλλοτε να απομακρύνονται από τον στόχο τους. Σημαντική φιγούρα αποτελεί και ο ιππότης Γκάουεϊν, πρώην ιππότης του Αρθούρου, και το άλογό του, ο Οράτιος, με την συντροφιά του οποίου περνούν ένα μέρος του ταξιδιού. 

Από άποψη διακειμενικότητας, θα λέγαμε ότι το κείμενο βρίσκεται σε μια διαρκή συνομιλία μεταξύ άλλων με τους μύθους και τους θρύλους της Αγγλίας, με τον Τόλκιν, τον Θερβάντες, με ελληνικούς και κέλτικους μύθους, αλλά και με παραδόσεις του Χριστιανισμού. Εικόνες οικείες από κλασικά κείμενα λογοτεχνίας και αρχέτυπα, χαραγμένα στο υποσυνείδητο του αναγνώστη, τα οποία και ανασύρει εύκολα κάθε φορά που τα εντοπίζει στις σελίδες του βιβλίου. Ο συγγραφέας τα ενσωματώνει όλα αυτά στην ιστορία του με τρόπο δημιουργικό, προσφέροντάς μας έτσι κάποια κλειδιά νοηματοδότησης.

Όσο για τη γλώσσα, δεν είναι τυχαίο που ο Ishiguro χαρακτηρίζεται μεγάλος στυλίστας. Οι διάλογοί του είναι ολοζώντανοι, οι περιγραφές του λιτές αλλά περιεκτικές, το ύφος του υπαινικτικό, που όμως θέλει να παρουσιάζεται ως απλοϊκό και ξεκάθαρο. Οι χαρακτήρες του δεν έχουν βάθος, είναι θα λέγαμε μονοδιάστατοι, και αυτό συνήθως το θεωρούμε αρνητικό στοιχείο των μυθιστορημάτων. Ο Ishiguro ανατρέπει αυτή την σύμβαση, προσφέροντάς μας ένα δυνατό και γεμάτο νοήματα μυθιστόρημα, στο οποίο αυτό που έχει σημασία είναι η αναζήτηση, η εκπλήρωση δηλαδή του στόχου του ταξιδιού, ο οποίος αποτελεί την μονομανία, θα λέγαμε, των ηρώων. 

Παρατηρούμε, λοιπόν, ότι ο συγγραφέας ενώ από τη μία χτίζει ένα μυθιστόρημα πάνω στα γερά και δοκιμασμένα θεμέλια της λογοτεχνικής, πολιτισμικής και θρησκευτικής μας παράδοσης, ταυτόχρονα γράφει ένα μυθιστόρημα που μέρος της μοναδικότητάς του αποτελεί η διάρρηξη μίας λογοτεχνικής νόρμας. Οι χαρακτήρες του χαρακτηρίζονται από μια απλοϊκότητα, είναι μονοδιάστατοι, εγκλωβισμένοι σ' αυτό που οφείλουν να κάνουν. Θυμίζουν ίσως καφκικούς χαρακτήρες, έτσι όπως τους έχουμε γνωρίσει στον Πύργο ή στη Δίκη.

Ο Θαμμένος Γίγαντας μοιάζει με παραμύθι, με αλληγορία, με παραβολή. Πίσω από κάθε χαρακτήρα και κάθε σκηνή κρύβεται ένα σύμβολο, μια έννοια, ένας προβληματισμός.  Το να πούμε απλά ότι πρόκειται για μια αλληγορία πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις, στην μνήμη και στον θάνατο, πιθανότατα να αδικεί το βιβλίο, γιατί το περιορίζει πολύ. Θεωρούμε ότι ο Θαμμένος Γίγαντας είναι ένα από κείνα τα αριστουργήματα της λογοτεχνίας που μιλάνε για την ζωή και την τέχνη ταυτόχρονα, που προβληματίζονται πάνω στη ζωή και στην τέχνη, που όσες φορές κι αν το διαβάσει κανείς πάντα κάτι καινούργιο θα του αποκαλύπτεται, που, τελικά, μπορεί να το διαβάσει ο οποιοσδήποτε, γιατί σε όλους έχει κάτι να δώσει.

thammenos gigantas

Δες το βιβλίο

Δες όλα τα βιβλία του Καζούο Ισιγκούρο στην Λογοτεχνούπολη

 

Write comment (0 Comments)

Σελίδα 1 από 11